Sorularla İnsülin Direnci

0
71
Sorularla İnsülin Direnci
İnsülin nedir?
İnsülin pankreastaki beta hücrelerinden salgılanan bir hormondur. Kandaki glukozun, beta hücresi içine girmesi, insülin salınımını uyarmaktadır. Normal bir insanda günlük toplam 30-50 ünite insülin üretilir. Kana geçen insülinin yarı ömrü, yaklaşık beş dakikadır. Daha sonra karaciğer ve böbrek tarafından kandan uzaklaştırılır.
İnsülinin vücuttaki görevleri nelerdir?
 
İnsülinin esas görevi sindirilmiş gıdaların depolanmasını sağlamaktır. Karaciğer ve kas dokusunda glikojen, protein ve trigliserit sentezini ve depolanmasını artırır. Yağ dokusunda ise lipid depolanmasını sağlar. Kısaca, kandaki şekerin hücreye girmesi ve enerji olarak kullanılmasını sağlar.
İnsülin direnci Nedir?
İnsülin direnci,  hedef dokularda insüline normal yanıt vermede yetersizliktir.  İnsülinin etki gösterebilmek için daha yüksek dozlara ihtiyaç göstermesi durumudur.  Yani insülin, beklenen etkisinin daha azını gösterir.İnsülin direncinde, pankreas insülin salgısını arttırarak kan şekerini normal sınırlarda tutmaya çalışır. Bunun için beta hücrelerinde büyüme olur. İnsülin direncinin erken evrelerinde; açlık kan şekeri normalken, yemek sonrası insülin eksikliği hissedilir ve tokluk kan şekerleri yükselir. Çünkü glikozun, kas dokusu içine girişi belirgin olarak bozulur.
İnsülin direncinin sıklığı ne kadardır?
 
İnsülin direnci sağlıklı erişkinlerin %25‘inde gözükürken, diyabetiklerde görülme sıklığı %50‘yi geçmektedir. Dolayısıyla toplumda oldukça sık gözüken bir durumdur.
İnsülin direnci nasıl gelişir?
İnsülin direncinin; reseptör düzeyinde geliştiği tahmin edilmektedir. Bu yüzden her dokuda farklı seviyelerde insülin direnci gelişebilir. Kandaki serbest yağ asitleri; insülinin etkisiyle, yağ dokusunda trigliserit olarak depolanır. İnsülin direncinde ise; yağların hepsi depolanamaz ve kanda yağ asit miktarı artar. Artan serbest yağ asitleri, karaciğer ve kasta uygunsuz şekilde depolanır. Bu da organların fonksiyonlarında bozulmaya yol açar.Hücredeki mitokondri fonksiyonlarında bozulma, insülin duyarlı dokularda yağ asidi birikimi ve yağ dokusundan sentezlenen çeşitli inflamatuar sitokinlerin de insülin direnci gelişmesine katkı sağladığı düşünülmektedir.
İnsülin direnci gelişmesine yol açan risk faktörleri nelerdir?
Genetik yatkınlık, sedanter yaşam, diyet(çok tuz tüketme vs.), ilaçlar (glukokortikoidler, niasin vs.), kan şeker yüksekliği, aşırı kilolu olma, hiperlipidemi ve ileri yaştır.
İnsülin direnci gelişimine vücuttaki yağ dağılımı etki eder mi?
Evet. Vücudumuzda iki tip yağ dokusu vardır. İç organların çevresinde bulunan visseral yağ dokusu, cilt altındaki yağ dokusuna göre; insülin direncine daha fazla yol açmaktadır. Visseral yağ dokusu, insüline dirençli ve lipolitik uyarılara duyarlıdır. Bu yüzden visseral yağ dokusu, kana daha çok serbest yağ asiti vermektedir. Karaciğere gelen serbest yağ asitleri ise VLDL ve trigliserit üretiminde artışa neden olurlar. Dolayısıyla insülin direnci gelişimine yol açar. Visseral yağ dokusunda artışı gösteren en pratik yöntem bel çevresidir.Bel çevresinin, erkete 96cm, bayanda 91cm’den büyükse veya bel-kalça oranını, erkekte 0.95, bayanda 0.8’den büyükse visseral yağ dokusu normalden fazladır.
İnsülin direnci nasıl hesaplanır?
Hiperinsülinemik öglisemik klemp testi, insülin direncini tespit etmedeki altın yöntem olsa da kullanışlı bir test değildir. O yüzden pratikte HOMA(homeostasis model assesment) yöntemi ile insülin direnci hesaplanmaktadır.
HOMA: açlık insülini (µu/ml) x açlık plazma glukozu (mg/dl) / 405
Sonuç, 2.5’den fazla ise insülin direnci vardır.
İnsülin direnci hangi hastalıklara yol açar?
İnsülin direnci; kardiyovasküler hastalıklar, ateroskleroz, hipertansiyon, diyabet, obezite, karaciğer yağlanması ve kolesterol yüksekliği gelişme riskini arttırır. Bu yüzden önemli bir sağlık sorunudur.
İnsülin direncini düzeltmek için neler yapılmalıdır?
İnsülin direnci tedavisinde; diyet ve egzersiz temel tedavi yöntemlerdir. Ayrıca metformin ve pioglitazon tedavisinin insülin direncini gerilettiği gösterilmiştir. Diyette Önemli olan sağlıklı bir beslenme alışkanlığı kazanmaktır. Sağlıklı beslenebilmek için, her gün dengeli miktarda,süt veya süt ürünü, meyve ve sebze tüketerek alınan kalori miktarı azaltılmalıdır. Ayrıca haftada üç kez nabız sayısını %60-80 oranında arttıracak şiddette egzersiz önerilir. Bu sayede hem sağlıklı bir kiloya ulaşılır hem de insülin direnci düzelir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazınız
Please enter your name here