Paratiroid Bezi

0
56

Paratiroid Bezi

Paratiroid bezleri; tiroid bezinin arkasında bulunan dört tane bezdir. Her bez yaklaşık kırk miligram ağırlığındadır. Bu bezler parathormon(PTH) üretirler. PTH’nın yarı ömrü dört dakikadır ve hem böbrek hem de karaciğerden atılır. PTH’nun esas fonksiyonu kandaki kalsiyum düzeyinin düşmesini önlemektir.

Kandaki iyonize kalsiyum düzeyi azalınca PTH üretimi artar. PTH; kemikteki kalsiyumun kana geçmesine, böbrekten kalsiyum atılımının azaltılmasına ve D vitamini sentezini arttırak dolaylı olarak bağırsaktan kalsiyum emiliminin artmasına neden olur. Ayrıca böbrekten fosfor ve bikarbonat atılımını arttırır. Sürekli PTH yüksekliğinde kemik yıkımı artarken, aralıklı PTH yükselmelerinde kemik yapımı artar. Bu özelliği nedeniyle sentetik PTH türevi ilaçlar osteoporoz tedavisinde kullanılmaktadır. Kalsiyum, magnezyum ve D vitamini yüksekliğinde ise PTH üretimi azalır. Ayrıca magnezyum eksikliğinde PTH sentezi bozulur.

Paratiroid bezinin fazla çalımasına bağlı olarak PTH üretiminin artmasına primer hiperparatiroidi denilmektedir. En sık sebebi paratiroid adenomudur. Primer hiperparatiroidide; kalsiyum yüksekliği gelişir ve kemik ile böbrek hasarı oluşur. Hastalarda, çok su içme, çok idrara çıkma, karın ağrısı, kabızlık, halsizlik, depresyon, konsantrasyon güçlüğü, bulantı, böbrek taşları, böbrek yetmezliği ve kemiklerde hasar gözlenir. Kemikte yıkım artışı, fibroz doku ve kistik lezyonların oluşumuna osteitis fibroza kistika denir. Kemiklerde ağrı, osteoporoz ve kırıklar oluşabilir.

Primer hiperparatiroidide PTH ve kalsiyum düzeyi yüksektir. Kemik yeniden yapılanması arttığı için ALP yükselmiştir. Fosfor düzeyi azalmıştır ve hiperkloremik metabolik asidoz saptanır. Grafilerde ise subperiosteneal rezorbsiyon ve tuz biber görünümü saptanır.

Primer hiperparatiroidide şikayetleri hafif olan hastalar, osteoporozu düzelten ilaçlarla izlenebilir. Hastalara yeterli sıvı alması anlatılır. Ancak; böbrek taşı, kemik hastalığı, kalsiyum değeri normalden 1 mg yüksekliği, osteoporoz, böbrek yetmezliği(GFR <60), elli yaşından küçüklere, 24 saat idrarda kalsiyum değeri 400mg fazla ise ve hastanın kontrolle gelmesi mümkün değilse cerrahi önerilir. Cerrahi öncesi paratiroid bezlerinin yerini tespit için boyun usg ve paratiroid sintigrafisi yapılır. Cerrahide üç paratiroid bezinin tamamı ve kalan dördüncü bezin yarısı çıkarılır.

Sekonder hiperparatiroidi ise; kronik böbrek yetmezliği ve D vitamini eksikliği gibi nedenlerle oluşan kalsiyum düşüklüğünü, düzeltmek için paratiroid bezlerin fizyolojik olarak büyümesidir. PTH yüksektir ancak kalsiyum yükselmemiştir.Diğer klinik özellikleri primer hiperparatroidi ile aynıdır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazınız
Please enter your name here