Kan Grubu ve Kan Nakli

0
1072
CA340352

Kan Grubu ve Kan Nakli

İnsanlarda farklı kan gruplarının bulunduğu 1901’de anlaşıldı. O tarihten sonraki gelişmelerle onlarca kan grubu antijeni bulundu. Bugün bu bilgiler sayesinde, kan transfüzyonu tedavisinden çok istifade edilmektedir. Birçok hastanın hayatı kurtulurken transfüzyon sonrası yan etki oldukça nadir saptanmaktadır.

ABO antijenleri, hücre yüzeyinde bulunur ve karbonhidrat yapısındadır. İnsanda ilk tanımlanan antijen sistemidir. Anne ve babamızdan gelen birer gen kan grubumuzu belirler. O antijenini herkeste bulunur ve plazma zarındaki proteinlere yapışık halde bulunur. Bunun yanında bazılarında ek yapı olur. Ek yapı A antijeni ise A grubu, B ise B grubu oluruz. Her ikisi de varsa kan grubumuz AB’dir. Her ikisi de bulunmassa O grubuyuz demektir. Hücre yüzeyimizde hangi grup antijeni bulunuyorsa o antijene karşı duyarsısızdır. Hücre yüzeyinde bulunmayan anjilenlere karşı ise antikor üretilir. Mesela kan grubumuz O ise; kanımızda anti-A ve anti-B antikorları bulunmaktadır.

O ve A grubu toplamda en sık rastlanan kan grubu iken AB en az saptanan kan grubudur.

resimm

     

Rhesus maymununda yapılan testlerde saptanan ve ismi buradan gelen bir başka antijen sistemi daha bulunmuştur. Rh sistemidir ve ABO grubundan sonra en önemli antijenik yapıdır. Bir kişide RhD aleli varsa Rh pozitif denirken, RhD aleli yoksa Rh negatif denir. Bu son grup Rh karşı antikor üretir. Toplumun %85-90’ı Rh pozitiftir.

Yenidoğan bebeklerin kanında ABO sistemine karşı antikor bulunmaz. 2 ile 8. ay arasında antikor üretimi başlar.8 ile 10 yaş civarında antikor miktarı azami düzeye ulaşır ve sonra zamanla kandaki miktarı azalmaya başlar.

Normalde insan karşılaşmadığı antijene karşı antikor üretmez. O zaman insanda ABO grubuna karşı nasıl antikor gelişir? Vücuda giren bakteriler, besinler ve diğer yollarla düşük miktardaki A ve B antijenleri ile vücut karşılaşır. Böylece vücut antikor üretir. Eğer bir kişiye hatalı kan transfüzyonu yapılırsa, bu antikorlar eritrositlerdeki antijenlere yapışır ve eritrositlerde yıkıma (hemolize) neden olur. Hemoliz oldukça ciddi bir problemdir.

Rh sisteminde, ABO grubunda olduğu gibi vücut rastlantısal olarak antijenle karşılaşmaz. Antikor üretimi için Rh uyumsuz kan nakli yapılması gereklidir. Rh negatif birine Rh pozitif kan verilirse yavaş bir reaksiyon başlar ve 2-4. ayda antikor miktarı en yüksek düzeye ulaşır. İlk karşılaşmada ciddi bir hemoliz genelde olmaz ancak ikinci kez vücuda antijen girerse o zaman çok hızlı ve şiddetli bir reaksiyon oluşur. Bunun en önemli olduğu durum Rh negatif annenin, Rh pozitif bir bebek doğurması durumudur. Bu durumda önlem alınmalıdır.

Tüm kan nakilleri öncesi kan grubu tayini yapılır. Vericinin eritrositleri anti-A ve anti-B ile karşılaştırılır. Kişinin kanında agglütinasyon (kümeleşme ) oluşuyorsa antijen antikor reaksiyonu var denilir. Anti-A ve anti-B ile hiç reaksiyon yoksa O grubu; anti-A ile reaksiyon var ise A grubu; anti-B ile reaksiyon durumunda B grubu, hepsinde reaksiyon varsa AB grubu denilir.

54ee91b0

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazınız
Please enter your name here