Tiroid Bezi ve Hipotiroidi

0
624

 

Tiroid Bezi ve Hipotiroidi

Tiroid bezi temel olarak T3 ve T4 hormonu üretir. Bu hormonlar; çocuklukla büyüme ve santral sinir sisteminin gelişmesi, kalp hızı, sindirim sisteminin çalışması(motilite hızı), böbrekten su atılımı, vücudun enerji ve ısı üretimi, kilo ve lipid metabolizmasına etki eder. Ayrıca kemik yıkımını önleyen kalsitonin hormonu da tiroidde üretilir. Tiroid bezinin büyümesine guatr denir.

slide_36

Hipofiz bezinden salgılanan TSH hormonu tiroidden hormon üretimini arttırır. T4 ve T3’ün miktarı arttığında ise bu hormonlar kan yoluyla hipofiz bezine ulaşıp TSH salgısını baskılarlar. Böylece TSH, T3, T4 seviyeleri dengede tutulur.

Tiroid bezinden daha çok T4 üretilir. Karaciğer, böbrek, iskelet kası gibi dokularda T4, T3’e dönüşür. Çünkü T3 T4’den daha etkilidir. Kandaki T4 miktarı fazla ise T3’e dönüşüm azalır; T4 az ise T4’ün tamamına yakını T3’e dönüşür. Dolayısıyla tiroid hormonu sentezi azaldığında, dokularda T3 eksikliği gelişmesi önlenir. Selenyum eksikliğinde T4’ün T3’e dönüşümü bozulur ve vücutta tiroid hormon eksikliği gelişir. T4’ün yarı ömrü yedi gün iken T3’ün yarı ömrü bir gündür.

Tiroid hormon eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan klinik duruma hipotiroidizm denir. Genel olarak metabolik olaylarda yavaşlama olur. Kolay yorulma, soğuğa tahammülsüzlük, kilo artışı, kabızlık, adet düzensizliği, kas güçsüzlüğü gözükür. Ayrıca ciltte kuruluk ve kabalık, yüz ve ellerde ödem, kalp hızında yavaşlama, anemi ve karotenin, A vitaminine dönüşü azaldığı için ciltte sarılık saptanır. Bu durumda TSH artmış ve T4 düşük saptanır. Böylece tanı konduktan sonra genelde T4 içeren ilaçlarla tedaviye başlanır. Bunun kahvaltıdan önce mide boşken alınması önerilmektedir. Daha sonra 4-6 hafta aralıklarla tiroid hormonları kontrol edilir ve dengeye ulaşması sağlanır.

Gelişmiş ülkelerde en sık hipotiroidi nedeni hashimoto tiroiditidir. Burada  tiroid dokusuna karşı otoantikorlar oluşur ve bunlar tiroid dokusunu tahrip ederler. Zamanla hipotiroidi oluşur. Kadınlarda daha sıktır . Tiroid bezi ağrısızdır. Tanı otoantikorların(anti-TPO) saptanması ile konulur. Guatr ve hipotiroidi gelişirse tedavi önerilir.

Eskiden hipotiroidinin en sık nedeni ise iyot eksikliği idi (http://www.recepalanli.com/iyot-eksikligi/.)

Tiroid bezinin fazla çalışmasına bağlı olarak, dokuların yüksek miktarda troid hormonuna maruz kalmasına hipertiroidizm(http://www.recepalanli.com/hipertroidi-tani-tedavisi/) denir.

Tiroidde nodül olup olmadığının tespiti için tiroid ultrasonografisi yapılmalıdır.Troid bezi içinde nodül varlığında nodülün sıcak ya da soğuk olduğunun tespiti için tiroid sintirafisi yapılması gereklidir. Tiroiddeki nodül 1cm’den büyük ve soğuk ise nodülden biyopsi alınması da gereklidir. Sıcak nodüller ise genelde kanserleşme riski taşımazlar.

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here