Serbest Radikaller ve Antioksidanlar

1
485

Serbest Radikaller ve Antioksidanlar

Serbest radikaller, eşlenmemiş tek bir elektron taşıyan maddelerdir. Bu maddeler aşırı kararsız olduklarından hücre içindeki yapılarla kolayca reaksiyona girerler. Bu radikaller, reaksiyona girdiği molekülü, serbest radikale dönüştürürler. Bunlar kısa ömürlüdür. Kendiliğinden veya antioksidan maddelerce ortam uzaklaştırılırlar.

Radikal maddeler; mitokondride elektron taşıma zinciriyle ATP oluşumu sırasında ve lökositlerde, hücre içerisine alınan mikrobun yok edilmesi sırasında oluşabilirler. Bu olaylar, hücrelerin hayatını sürdürmesine yardım ederler. Bunlar dışında; ultraviyole ışınlar, radyasyon ve kimyasal maddelere maruz kalmak, gıdalardaki katkı maddelerinin yenilmesi, iskemiye maruz kalmak ve inflamasyon gibi durumlarda da, hücre içinde serbest radikal üretimi artar.

antioxidantandfreeradicalpic

 

Serbest radikal oluşumu artar veya bunları temizleyen sistemler yetersiz kalırsa; bunlar hücreye hasar vermeye başlarlar. Radikal maddeler;lipidlerde preoksidasyona yol açarak, hücre mebranında hasara yol açabilirler. Proteinlerin yapısını bozup, proteinlerde hatalı katlanmaya ve proteinlerde yıkıma yol açarlar. Ayrıca DNA hasarına yol açıp, mutasyonlara neden olurlar. Bunun sonucu olarak da hücrede yaşlanma, kanser gelişimi ve hücre ölümüne yol açarlar.

Hücreleri hasardan koruyan, antioksidan maddeler vardır. süperoksit dismutaz, glutatyon preoksidaz ve katalaz hücrede üretilen başlıca antioksidan maddelerdir. Ayrıca dışarıdan alınan A, E, K ve C vitamini, keratonoidler ve koenzim Q10 serbest radikal oluşumunu azaltır ya da oluşmuş serbest radikalleri ortadan kaldırır. Dolayısıyla hücreyi korurlar. Antioksidanların; kanser, yaşlanma, kalp krizi, inme ve artrit gelişimini azaltığını gösteren çalışmalar vardır. Beslenmemizde antioksidan tümetimini arttırmak faydalı gibi gözükmektedir.

Kaynak: Robbins Temel Patoloji

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here