Bilinç Kaybı

0
115

Bilinç Kaybı

Bilinç kaybı; beyin kan akımının yaygın bir şekilde azalmasına bağlı olarak oluşan, bilinç ve damar gerginliğinin kaybıdır. Hızlı başlaması, kısa süreli olması ve kendiliğinden düzelmesi temel özellikleridir. Beyindeki, retiküler aktive edici sisteme on saniye kadar yeterli kan gelmediği için oluşmaktadır. Yaşla birlikte görülme sıklığı artmaktadır.

Bilinç kaybının (senkop) en sık nedeni vazovagal senkoptur. İkinci sıklıkla kardiyovasküler hastalıklar gelir. Yaklaşık üçte birinin ise nedeni bulunamamaktadır. Senkopun nedenini saptamada hikaye önemli ip uçları verir. Hastaya, bayılmadan önceki pozisyonu, yaptığı iş, ortamın özellikleri, atak başlangıcında hissettiği duygular, bilinç kaybının süresi ile kasılma ve dili ısırma olup olmadığı sorulmalıdır. Nedeni saptamada; biyokimya ve hemogram testleri, EKG, ritm holter, EKO, beyin tomografisi, EEG, karotis dopler usg ve tilt testinden faydalanılır.

Tilt(eğik masa) testi, tekrarlayan ve nedeni saptanamayan senkop durumunda yapılır. Tilt testinde, kan basıncı veya nabız anlamlı derecede düşerse test pozitiftir. Tilt testinde, vazovagal senkop tetiklenirse, refleks senkop tanısı konulur.

tilttabletest_300px

Sık rastlanan senkop nedenleri şunlardır:

Refleks senkopta; bir tetikleyici nedeniyle, vazodilatasyon veya bradikardi oluşur. Bunun sonucunda da kan basıncı düşer ve senkop oluşur. Sempatik sistem cevabında azalma vardır. Üç şekilde olabilir.

1.Vazovagal senkop; şiddetli ağrı, hoş olmayan koku, ses veya manzara nedeniyle veya ayakta uzun süre hareketsiz durma sonrası meydana gelir. Senkop öncesinde vagal uyarıya bağlı olarak; bulantı, kulak çınlaması, terleme, solgunluk ve göz kararması olabilir. Genelde, genç bayanlarda saptanır.
2.Karotis sinüs senkopunda; vagal uyarı nedeniyle hipotansiyon, bradikardi ve senkop gelişir. Genelde, tıraş olma, başı sağa sola çevirme ve boyuna sıkı giysi giyme gibi durumlar bayılmaya yol açar.

3.Durumsal senkop; öksürük,hapşırık, idrar yapma, defekasyon, yutkunma ve yemek sonrası oluşur.

f3-large

Ortostatik hipotansiyona bağlı senkop; normalde ayağa kalkınca sistolik basınç 5-15mm azalırken, diyastolik basınç artar. Ortostatik hipotansiyonda ise; sistolik basınçta 20mm, diyastolik basınçta 10mm’den fazla azalma olur. Bunun sonucunda da bayılma gerçekleşir. Genelde diyabet, amiloidoz, üremi ile ishal ve kusma gibi volüm azalması durumunda gözükür. Bayılma yatar pozisyonda başladı ise ortostatik ve vazovagal nedenler dışlanır.

İlaçlar da senkopa neden olabilir. Başlıcaları; diüretikler, antidepresanlar, nitratlar, kalsiyum kanal blokerleri, beta blokerler, amiadaron, insülin ve alfa blokerlerdir.

Kardiyak senkop genelde egzersiz sırasında oluşmaktadır. Sağ ve sol ventrikül çıkış yolu darlığı yapan kapak hastalıklarında, kalp krizi, pulmoner emboli (http://www.recepalanli.com/pulmoner-tromboemboli/) ve kalp tamponadında gözükür.Buna ek olarak, bradikardi ve taşikardi yapan aritmilerde de kalp debisi azaldığı için senkop oluşur.

Serebrovasküler senkop, sıklıkla baziler arterde geçici akım azalması nedeniyle  beyin sapının etkilenmesiyle oluşur. Baş dönmesi, çift görme, görme alanı bozuklukları ve yüzde uyuşma gibi bulgular da bayılmaya eşlik eder.  Subaraknoid kanama gibi beynin tümünü etkileyen beslenme problemlerinde de senkop olur.

Senkopla karışan bir durum, epilepsi nöbetidir. Epileptik nöbette; bilinç kaybı aniden başlayıp, uzun süre devam eder. Nöbet sırasında; uzun süreli kasılma, düşme, yüzde morarma, ağızdan köpük gelmesi, dili ısırma ve idrar kaçırma olabilir. Nöbet sonrası ise şiddetli kas ağrısı gözükür.
Psikiatrik senkop; gençlerde ve sık atak geçirenlerde düşünülmelidir. Olay sırasında göz sıkıca kapalıdır. Ağız açık şekilde, üç dakika kadar derin ve hızlı solunum yapılırsa belirtiler artar. Senkop yapan diğer durumların olmadığı gösterildikten sonra tanı konabilir. En sık anksiyete bozukluğu ve depresyon ile birlikte olur.

Tedavide, senkopun nedeni düzeltilerek, tekrarının önlenmesine çalışılır. Senkop nedenleri içinde hayati tehlike en çok kardiyak kökenli senkoplarda vardır. Bunların yakın takip edilmesi gereklidir.

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here