Sarılık Nedir ve Nasıl Oluşur?

1
492

Sarılık Nedir ve Nasıl Oluşur?

Sarılık; cilt, mukoza ve konjuktivaların sarımtırak bir renk almasıdır. Sarılık kandaki bilüribin düzeyi 2mg/dl düzeyini aşınca oluşur. Bunun sonucu olarak; deri ve hücre dışı sıvıda konjuge veya unkonjuge bilüribin artışı olur. Bilüribin başta santral sinir sistemi olmak üzere, birçok dokuya toksik olan bir maddedir. Dokuların metabolik fonksiyonlarını bozar. Unkonjige bilüribin daha toksiktir.
Eritrositler, 120 günlük ömrü dolunca; dalak, karaciğer ve kemik iliğindeki makrofajlarca tutulur ve parçalanır. Eritrosit parçalanınca hemoglobin, globulin ve demir oluşur. Hemoglobin hem’e dönüşür. Hemoglobin dışında miyoglobin, katalaz ve peroksidaz yıkımı ile de hem oluşur. Hem, makrofaj içinde yıkılır ve unkonjige bilüribine dönüşür. Makrofaj bu unkonjige bilüribini kana geri verir. Unkonjige bilüribin kanda albumine bağlanıp karaciğere ulaşır. Bir gram albumin 8.3mg bilüribin bağlar. Üç gram albumini olan birisi en fazla 24.9mg bilüribin bağlayabilir.Serbest kalan unkonjuge bilüribin çok toksiktir. Yağda çözündüğü için, dokulara kolaylıkla geçer.

screen_shot_2012-03-05_at_12.40.18_am1330926073782
Unkonjige bilüribin karaciğer hücresi içinde albuminden ayrılır ve glukuronik asitle konjuge edilir. Artık konjuge bilürübin olarak isimlendirilir. Konjuge bilüribin karaciğer hücresinden safra yollarına gönderilir. Böylece safrayla beraber bağırsaklara ulaşır. Bağırsaklarda bulunan baktarilerin etkisiyle ürobilinojene dönüşür. Bu ürobilinojenin bir kısmı geri emilip kana geçer, bir kısmı sterkobilinojene dönüşüp bağırsaklardan atılır. Geri emilen ürobilinojenin çoğu tekrar karaciğere gelirken, az miktarı idrarla atılır.

Van Den Bergh reaksiyonu ile kandaki total ve direkt bilüribin düzeyi ölçülür. Direkt bilirubin; diazo reaktifi ile direkt reaksiyon verir ve konjube bilüribin düzeyini gösterir. İndirekt bilirubin ise diazo reaktifi ile direkt reaksiyon vermez ve unkonjuge bilüribin düzeyini gösterir.

Sarılık; hemolitik ve obstruktif sarılık olarak iki ana gruba ayrılır.

Hemolitik sarılıkta; eritrosit yıkımında artış olur ve kana fazla miktarda bilüribin geçer. Karaciğer hücrelerinin bilüribini konjuge etme hızı, bilüribinin oluşma hızına yetişemez ve indirekt bilüribin kanda birikir. Bu durumda ürobilinojen miktarı da arttığı için idrara geçen ürobilinojen artar.

Obstruktif sarılıkta; safra yollarının tıkanıklığı ya da karaciğer hücrelerinde hasarlanma vardır. Direkt bilüribin, bağırsaklara atılamaz. Karaciğer hücresinde hasar olduğundan, içindeki direkt bilüribin kana geçer. Ayrıca üribilinojen miktarı azalır. Sterkobilinojen olmadığı için gayta renksiz(akolik) gözükür.idrarda direkt bilüribin saptanır.

Hepatitler ve diğer karaciğer hastalıkları, safra yolu hastalıkları ve pankreatitlerde obstruktif tip sarılık oluşur. Yenidoğan fizyolojik sarılığı, talasemi, megaloblastik anemi ve hemolitik anemilerde ise hemolitik tip sarılık gözükür.

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here