Potasyum Artışı (Hiperkalemi)

0
896

Potasyum Artışı (Hiperkalemi)

Kanda potasyum artışının nedenleri:
1.Potasyumun hücre dışına çıkışı. İnsülin eksikliği ve hipernatremi, mannitol ve hiperglisemi gibi osmolariteyi artıran durumlarda potasyum hücre dışına çıkar. Selektif olmayan beta blokerler ve digitaler ise NA-K ATPaz pompasını inhibe ederek potasyumun hücre içinden çıkmasına yol açarlar. Ayrıca metabolik asidozda, hidrojen ile potasyum yer değiştirir ve potasyum artışına yol açar. Rabdomiyoliz, yanık, travma ve tümör lizis sendromunda ise hücre içi içerikler kana geçerek potasyum değerini yükseltir.

2.Potasyum alımında artış. Böbrek fonksiyonları bozulmadıkça, potasyum genelde yükselmez. Kurutulmuş meyveler, kuruyemişler, domates, ıspanak, patates, muz ve portakal potasyumdan zengindir.

3. İdrarla potasyum atılımında azalma. Böbrek hastalıklarında gözlenir. Addison hastalığı( http://www.recepalanli.com/adrenal-yetmezlik/ )gibi aldosteron azalmasına yol açan durumlarda; böbrekten sodyum ve su kaybı artarken, potasyum atılması azalır. Tip 4 renal tübüler asidoz(RTA) hiporeninemik hipoaldostreonizm yoluyla aynı etkiye yol açar. ACEI, NSAID ve heparin gibi ilaçlar aldosteron miktarını azaltarak potasyum atılımını azaltır.

Ayrıca yumuşak doku içine kanama, gastrointestinal sistem kanamaları ve ağır egzersiz durumlarında da potasyum yüksekliği gelişebilir. Ağır trombositoz ve lökositozda ise yalancı potasyum yüksekliği olabilir.

Potasyum, hücre zarının potansiyel yükünde önemli olduğundan, potasyum artışında; bradikardi, takipne, kalp bloğu, kaslarda güçsüzlük, derin tendon reflekslerinde azalma, senkop ve ölüm görülebilir. Özelliklte potasyum değeri yedinin üzerinde iken ölüm riski oluşmaktadır.
Potasyum artışında görülen EKG değişiklikleri şunlardır: PR uzaması, QT kısalması, T sivriliği ve QRS genişlemesi. Potasyumun ciddi yüksekliklerinde ventiriküler fibrilasyon gelişebilir.

Potasyum artışının nedenini bulmak için kanda; glukoz, hemogram, üre, keratinin, sodyum, LDH, ürik asit, fosfor,ALT,AST, CK ve kan gazı testleri istenmelidir. Ayrıca idrar potasyum ve sodyum konsantrasyonu ve idrar osmolaritesine bakılabilir. İdrar potasyum değeri 20mEq/L’den düşük İse böbrekten potasyum atılımında eksiklik olduğu anlaşılır. İdrarda potasyum değeri 40mEq/L’den yüksekse böbrekten atılım normaldir. Ancak idrar osmolaritesi 700mOsm/kg’dan fazla ise idrardaki potasyum değeri yanıltıcı olabilir. Bu yüzden transtübüler potasyum gradyenti(TTKG) hesaplanmalıdır. TTKG normalde onbirden büyük olmalıdır. TTKG değeri yediden küçük ise aldosteron eksikliği vardır. Bu durumda, renin, aldosteron ve kortizol değerleri ölçülmeldir. Renin ve aldosteron değerine, sabah üç saat ayakta bekledikten sonra veya önceki akşam furosemid verildikten sonra bakılmalıdır. Aldosteron düşükse adrenal hastalıK, renin düşüklüğü RTA düşünmelidir.

TTKG: (İdrar K/Plazma K) X (Plazma osmolaritesi/İdrar osmolaritesi)

Potastyum artışı tedavisinde; potasyum 6.5mEg/L’den büyük veya EKG değişikliği varsa; 10ml %10 kalsiyum glukonat üç dakikada verilerek, hücrenin uyarılabiliriliği azaltılır. Ancak potasyum değeri azaltılmaz. EKG takibi yapılarak, tedavi on dakikada bir tekrarlanabilir.
– 25 gram glukoz ve 10 ünite insülinli mayi verilir. Hiperglisemide yanlızca insülin verilir.
– Beta 2 agonist; albuterol 10-20mg nebül şeklinde verilir.
– Sodyum bikarbonat potasyumu hücre içine sokar. Bir litre %5 deksroz içine üç ampül konulur.
– Sıvı açığı olanlara izotonik verilir. Sonrasında furosemid verilir. Çünkü idrarla sodyum atılımı artınca, potasyum atılımı da artar.
– Katyon değiştiren reçineler (sodyum polisitrin sülfonat-kayekselat) gastrointestinal sistemden potasyum atılımını sağlar. Oral alımda; bulantı, kusma ve irritasyon olursa lavman şeklinde verilebilir.
– Tedaviye cevap yoksa veya böbrek yetmezliği varsa diyaliz önerilir.

 

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here