Peptik Ülser Hastalığı

0
200

Peptik Ülser Hastalığı

Peptik ülser hastalığı, mide ve ince bağırsakta mukoza kaybına yol açan bir hastalıktır. İnce bağırsakta sadece; mide epiteline dönüşüm olduğunda (gastrik metaplazi) gastrit oluşur. Erezyon sadece mukozada oluşan yüzeyel doku kaybıdır. Ülser ise daha derin (muskularis mukoza vs.) dokuların kaybıdır. Mukoza hasarı; mukozaya saldıran faktörlerin, koruyucu faktörlerleri yenmesi nedeniyle oluşur. Asitler, pepsin, safra salgısı, sigara, aspirin ve NSAID ilaçlar, alkol ve helikobakter pilori enfeksiyonu ülser oluşumuna yol açan saldırgan faktörlerdir. Mukus ve bikarbonat salgısı, mukozanın bol damarlı olması ve mide epitelinin yenilenme hızının fazla olması ise koruyucu faktörlerdir. Hücreler asit ve pepsine maruz kalırlarsa inflamasyon gelişir. Ancak ülserin tek sebebi asit üretimindeki artış değildir. Hatta mide ülserinde çoğu zaman asit üretimi artmamıştır.
Midenin iç yüzeyi, bakterilerin öldürülmesi ve pepsinin aktive olabilmesi için asidik yapıdadır. Midedeki epitel hücreleri mukus ve bikarbonat üretirler. Bu salgı mukozayı film tabakası gibi örterek mide içindeki asidik ortam ve pepsinden hücrelerin zarar görmesini önler. Çünkü mukus tabakası nötral Ph değerine sahiptir. Aspirin ve NSAID ilaçlar mukus sentezini artıran prostoglandin sentezini azaltırlar. Mide mukozasının damarlanması fazladır. Bu sayede mukozaya, oksijen, bikarbonat ve besinler gelirken, biriken aşırı asit ise uzaklaştırılır.

Gastrit mide mukozasında inflamasyon varlığıdır. İki tip gastrit vardır. Akut gastrit; mikroorganizmalarca (en sık helikobakter) oluşturulur. Akut gastrit tedavi edilmesse kronik gastrite ilerler. Kronik gastrit iki tiptir. Tip A gastrit; parietal hücreye karşı antikor gelişmiştir. Otoimmün gastrit olarak da adlandırılır. Midede asit ve intrensek faktör üretimi azalır. Tip B gastrit, helikobakter pilori nedeniyle oluşur. Midenin antrum bölgesini tutar. İkisinde de mide kanserine ilerleme riski vardır.

Ülserin en sık sebebi helikobakter enfeksiyonu ve ağrı kesici kullanımıdır. Ülseri gösteren tipik belirti; epigastrik bölgede ritmik olarak gelişen yanıcı veya kemirici tarzda karın ağrısı varlığıdır. Mide ülseri yemek yedikten sonra başlar ve mide boşalınca azalır. Açken ağrı yoktur. İnce bağırsak ülserinde ise yemekten iki ile dört saat sonra oluşan açlık ağrısı gözükür. Ağrı, gıda alımı ve antiasitlerle azalır. İnce bağırsak ülserleri beningdir ancak mide ülserleri, %3-5 oranında maligniteyi gösterir.

Helikobakter pilori üreaz ürettiği için çevresindeki Ph değerini yükselterek asididik ortamdan korunur. Mukozayı infiltre ederek asit üretimini arttırır. Ayrıca ürettiği amonyak mukozada hasara yol açar.Böylece önce antral gastrit daha sonra da pangastrit oluşumuna yol açar. İnce bağırsak ülserinin tamamına yakınında etken helikobakter piloridir. Helikobakter pilori varlığı; biyopsi, kanda antikor varlığı, gaytada bakteri bakılması, üre nefes testi, kültür ve polimeraz zincir reaksiyonu ile saptanabilir.

Helikobakter sıklığı %10’dan az olan toplumlarda; önce dört-sekiz hafta asit baskılayıcı tedavi verilip düzelme olmasa helibakter araştırılmalıdır. Helikobakter sıklığı fazla olan toplumlarda önce helikobakter varlığı araştırılmalıdır. Tedavi sonrası düzelme olmassa endoskopi önerilir.

Gastrit tanısı için endoskopi şart değildir. Ancak; 45 yaşını geçenlere, kilo kaybı ve kanaması olanlara, yutma güçlüğü ve erken doyma şikayeti tarifleyenler mutlaka endoskopi yapılarak tanın doğrulanması gerekmektedir. Bu bulgular yoksa hastaya tedavi başlanıp takip edilebilir.

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here