Parasetamol Zehirlenmesi

0
248

Parasetamol Zehirlenmesi

Ateş düşürücü ve ağrı kesici olarak tüm dünyada en çok kullanılan ilaç parasetamoldür. Bu yüzden yüksek doz ilaç alımına bağlı, parasetamol zehirlenmesine sık rastlanılmaktadır. Akut karaciğer yetmezliğinin en sık nedenlerindendir. Parasetamol ağızdan alındığında hızlıca emilip, bütün dokulara hızla dağılabilir.Alındıktan 30-60 dakika sonra kanda en yüksek düzeye ulaşır. Yüksek doz alımında ise daha yavaş emilir. Erişkinlerde günlük toplam dozun dört gramı geçmemesi önerilmektedir.
Parasetamol, karaciğerde glukronik asit veya sülfatla konjuge edilerek metabolize edilip vücuttan uzaklaştırılır. Kalan çok az bir kısmı ise mikrozomal enzimlerle, parasetamolün toksik metaboliti olan N-asetil p-benzokinonimine (NAPQI) çevrilir. NAPQI ise glutatyon sayesinde vücuttan uzaklaştırılır. Yüksek doz parasetamol alındığında karaciğerin konjugasyon kapasitesi aşılır ve daha yüksek oranda madde oksidasyona uğrayıp, NAPQI yönüne kayar. Ancak aynı zamanda antioksidan olan glutatyon miktarı karaciğerde sınırlıdır. Bu yüzden oluşan tüm NAPQI’yı temizleyemez. Toksik maddeler ve serbest radikaller(http://www.recepalanli.com/serbest-radikaller-antioksidanlar/) karaciğerde birikir ve karaciğer hücrelerinde hasara yol açar.

40841tn
Parasetamolün erişkinlerdeki toksik dozu, bir kez alımda 200mg/kg(bazı kaynaklarda 150mg/kg); 24 saat içinde ise toplam 7-10 gram olduğu bildirilmiştir.
Parasetamol zehirlenmesi gelişince ilk 24 saatte, sadece bulantı kusma iştahsızlık oluşur.24-48 saat içinde; karın ağrısı,sarılık, karaciğer enzimlerinde ve INR kuagülasyon testlerinde yükselme gözlenir. iki ile dördüncü gün arasında ise; ciddi karaciğer yetmezliği bulguları olan, spontan kanama, hipoglisemi, idrar çıkışında azalma, bilinç değişikliği ve koma gözlenir. Dördüncü günden sonra eğer ölüm gelismesse hasta iyileşme dönemine girer.
Hastanın ilacı alma zamanı ve aldığı ilaç miktarı iyice öğrenilmelidir. Tanı ve takip için; serum parasetamol düzeyine bakılması önerilmektedir. İlaç alımının üzerinden en az dört saat geçtikten sonra kanda parasetamol düzeyine bakılmalıdır. Hastaların karaciğer enzim düzeyleri, böbrek fonksiyon testleri ve INR değeri yakın takip edilmelidir. Ayrıca bikarbonat, kan gazı,serum laktat ve fosfor değerlerine bakılmalıdır.
Zehirlenme sonrasında öncelikle kişinin vital bulguları ve bilinç durumu değerlendirilip uygun önlemler alınmalıdır.  Aktif kömür tedavisi zehirlenmenin ilk bir saatinde gelen hastaya verilirse etkilidir. Tedavide temel ilaç olan N-asetil sistein(NAC),ilk sekiz saatte verilmelidir. 24 saat geçtikten sonra sadece hastanın semptomu varsa veya karaciğer enzim yüksekliği mevcutsa önerilir. NAC, glutatyon miktarını arttırır, serbest radikal miktarını da azaltır. NAC, Oral yoldan 140mg/kg yükleme dozu sonrasında, 70mg/kg dört saate biri verilmelidir. Üç gün boyunca tedaviye devam edilir ve toplam 17 kez verilir. Oral yoldan alamayanlara da intravenöz olarak %5 dekroz içinde verilebilir. Saatte 14mg/kg/saat şeklinde 20 saatlik infizyon önerilir.

Kaynak: emedicine.medscape.com

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here