Metabolik Asidoz

0
324

Metabolik Asidoz

Metabolik asidoz; bikarbonat miktarının azalması nedeniyle oluşan asidozdur. Metabolik asidoz gelişince akciğerler tarafından kompansatuar yanıt gelişir.

Metabolik asidozda; HCO3 değerindeki 1 azalma için; PCO2 1.2 azalmalıdır. En fazla 10mmHg azalabilir. HCO3 değerindeki 1 artma için; PCO2 0.5-1 artmalıdır. Kompansasyon normal ise respiratuar bozukluk yoktur.
PCO2’deki 10 artış için; HCO3 1 artmalıdır.
PCO2’deki 10 azalış için; HCO3 2 azalmalıdır.

Bazen birden çok asit baz bozukluğu(mix tip) aynı anda olur. Bunlara örnekler:
– Kompansatuar yanıt yetersizliği,
– PCO2 ile HCO3 anormal iken pH değerinin normal olması. Çünkü kronik respiratuar alkaloz hariç, kompansatuar yanıtla pH normale getirilemez.
– HCO3 normalken, anyon açığı artması.
– iki respiratuar bozukluk aynı anda olamaz
Metabolik asidoz ikiye ayrılır:
1)Anyon açığı artmış(normokloremik) asidoz: asit miktarındaki artış nedeniyle gelişir. Laktik asidoz, ketoasidoz, alkol, böbrek yetmezliği, açlık ve toksinler neden olur.  Burada ölçülemeyen anyonlar artmıştır.
2)Anyon açığı normal(hiperkloremik) asidoz; HCO3 eksikliği nedeniyle oluşur. İshal ve renal tüpüler asidozlarda(RTA) oluşur. Bu ikisinin ayrımında idrar anyon açığına bakılmalıdır. RTA’da bu değer 20’den büyüktür. Hidrojen atılımı, NH4CL şeklinde olur. İdrarda klorün fazla olması, böbreğin fazla asit atabildiğini gösterir. RTA’da idrarda klor azalığı için idrar anyon açığı artar.

İdrar anyon açığı= (idrar sodyum + idrar potasyum)- idrar klor

Üç tip RTA vardır.
– Distal RTA (tip 1): Hidrojen atılımı bozulmuştur. İdrar pH değeri 5.5‘ten büyüktür. Böbrek taşı sıklığı artar.  Az miktarda oral yoldan sodyum ve potasyum bikarbonat  verilerek düzelebilir.
– Proximal RTA (tip 2); HCO3 emilimi bozulmuştur. HCO3 ile tam tedavi edilemez. Serumda potasyum eksiliği gelişebilir.
– Distal hiperkalemik RTA ( tip4) ; hiporeninemik hipoaldosteronizm tablosudur. Kanda potasyum artar, tedavide fludrokortizon verilir.

Tedavide HCO3 açığı hesaplanır.

HCO3 AÇIĞI= 0.5 X Ağrlık X (24– HCO3)

Kaynak: Sıvı Elektrolit ve Asit-baz Bozuklukları El Kitabı

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here