Kanser Nedir?

0
671

Kanser Nedir Çaresi Var Mı?

Kanser Nedir?

 

Kanser denilince tek bir hastalıktan bahsedemeyiz. Birçok hastalık kanser grubu içine girer. Bunların ortak özelliği hücre bölünmesinde ve büyümesinde anormalliktir.

Kanser nedir? Kanser daha çok kendiliğinden veya çevresel faktörlerden kaynaklanan travmalara bağlı gerçekleşen DNA mutasyonlarının neden olduğu, genetik bir hastalıktır.

Kanser nasıl oluşur?

Kanser önce tek bir hücrede başlar. Hücrenin DNA’sında genetik değişiklikler oluşur ancak bu mutasyon hücre ölümüne yol açmaz. Bu değişiklikler hücrenin büyümesi, hayatta kalması ve yaşlanmasını düzenleyen kilit genlerde oluşur. Böylece hücre, sadece kanser hücrelerinde olan bazı özelliklere sahip olur. Bunlar; hücre büyüme sinyalleri oluşturup, kendi kendine anormal şekilde büyüyebilir. Büyüme inhibitörü sinyallere yanıt vermez. Normal şartlarda ölmesi gereken hücreler, bu sinyallere cevap vermez ve yaşamaya devam eder. Sınırsız bir bölünme kapasitesine erişir. Çevresine ve uzak organlara yayılabilme özelliği kazanır. Büyümesini devam ettirmek için gereken enerjiye ulaşmak için yeni damar oluşumunu başlatabilir. Bağışıklık hücrelerinden kaçabilme yeteneği kazanır. Bu durumda vücudumuzun kontrolü dışında büyür, dokularımızı istila eder ve ölüme neden olabilir.

Tümör hücresi sınırsız bölünme kapasitesine nasıl ulaşır?

Normal bir hücrenin bölünme kapasitesi 60-70 kadardır ve daha sonra hücre yaşlanır ve ölür. Bunun nedeni kromozomların ucundaki telomerlerin hücre bölünmesi sırasında kısalmasıdır. Teleomer kısalınca, vücudumuzdaki denetim sistemi sayesinde o hücre farkelidip yok edilir. Telomeraz enzimi telomer boyutunu uzatır ancak normal hücrede bu enzim çalışmaz. Kanserli hücre ise mutasyon sonucu telomeraz aktivitesi kazanıp telomer boyunu uzatır, yüzlerce kez bölünse bile ölmez ve yaşlanmadan kurtulur.

 Bir hücreden başlayan kanser nasıl hızlıca büyüyebiliyor?

Bir hücrede kanser gelişince; o diğer hücrelerden daha avantajlı hale geliyor. Daha uzun süre hayatta kalabiliyor. Daha hızlı çoğalıyor. Dolayısıyla durdurulamazsa bulunduğu bölgedeki normal hücreleri tahrip edip, o bölgeye hakim oluyor. Hücrede gelişen bu genetik değişiklikler kalıtsal olup hücre bölündüğünde yeni hücrelere geçer. Dolayısıyla her bölünmede kanserli hücre sayısı iki kat artar. Böylece hızlı bölünen kanser hücreleri dokuyu tamamen istila ederler.

Kansere karşı savunma sistemimiz etkili mi?

Evet. Hergün milyarlarca hücremiz bölünür. Bu sırada hücrelerin DNA’sında binlerce mutasyon oluşur. Vücudumuz öncelikle bunları tespit edip kanser gelişimini önler. Kanser hücreleri oluştuktan sonra da savunma sistemi etkilidir. Kanserli hücre MHC-I aracılığıyla tanınır ve lenfositler kanserli hücreyi yok eder. Ancak bazı kanser hücreleri savunma sistemimizden saklanabilir o zaman kanser ilerlerler vücudumuzun baş edemeyeceği kadar yaygınlaşır.

Kanserli hücre nasıl uzak organlara yayılıyor?

Kanserin tedavisinde en büyük engel metastaz(uzak organ yayılımı) saptanınca yaşanıyor. Çünkü artık kanser vücuda yayıldığı için cerrahi tedavilerin başarı şansı kalmıyor. Kanser hücresi sıklıkla lenf dolaşımı ya da kan dolaşımı ile yayılım yapar. Bu da sadece tümör hücrelerinin yapabileceği bir yolculuktur. Bunun için hücreler arasındaki bağlantı noktalarının parçalanması, damar endotelinin aşılıp dolaşım sistemi ile başka bir bölgeye gitmesi ve orada yeni dokuları invaze etme yeteneği kazanarak olabilir. Bunu yapan kanserler ileri evre olarak kabul edilir. Genelde tedaviye kötü yanıt verirler.

Kanser riskini artıran etkenler nelerdir?

Sigara, alkol, ileri yaş, kalıtsal özellikler, ırk ,coğrafi faktörler, kimyasal maddeler, radyasyon, bakteri ve virüsler vb.gibi birçok faktör sayılabilir.

Kanser erken evrede saptanabilir mi?

Kanseri erken evrede saptamak çok önemlidir. Bu sayede tedavi ile iyileşme sağlanabilir. Aksi takdirde tedavi şansı çok azalır. Kanseri erken evrede saptamanın yolu kanser taraması yapmaktır. Dünyada bu konuda yapılan çalışmalar sonrasında bazı tarama yöntemlerinin faydalı olduğu kanıtlanmıştır. Meme kanseri için kırk yaşından sonra mamografi taraması, rahim ağzı kanseri için 21 yaşından sonra smear kontrolü, prostat kanseri için elli yaşından sonra ürolojik muayene ve PSA testi, mide ve barsak kanseri taraması için elli yaşından sonra endoskopi ve kolonoskopi, akciğer kanseri için riskli bireylere akciğer tomoğrafisi çekilmesi önerilmektedir.(*)

(*)ROBBINS TEMEL PATOLOJİ

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here