Kalp Krizi Nasıl Oluşur?

0
814

Kalp krizi nasıl oluşur?

Kalp krizi iskemiye bağlı kalp kasındaki hücrelerin hasarlanmasıdır. Kalp krizi geçirenlerin en az üçte biri hastaneye gelmeden ölmektedir. Hastaneye ulaşanların da yaklaşık %10’u hastanede ölmektedir. Son yıllarda tedavide yapılan ilerlemeler kalp krizinde ölüm oranını azaltmayı başarmıştır.

Kalbi besleyen (koroner) damarlar yıllar içinde ateroskleroza bağlı olarak kademeli bir şekilde tıkanır. Koronerler içindeki bir plak, plak içi kanama veya mekanik güçler etkisiyle birdenbire yırtılır veya çatlar. Böylece plağı çevreleyen fibröz kapsül ortadan kalkar ve endotel altındaki kollajen ve plaktaki nekrotik içerik, dolaşan kan elemanları ile direkt temas eder. Buraya kan dolaşımında bulunan trombositler yapışır ve kümelenir. Sonra pıhtılaşma faktörleri olay yerine gelir ve trombüs daha da büyür. Koroner arter lümeni tamamen tıkanır.

Damar tıkanması sonrası kalpte ATP miktarı azalır. Kalp kası yeterince kasılamaz. Bu olay yirmi dakikayı geçerse kalp kasında geri dönüşü mümkün olmayan hasara yol açar. Kalp hücreleri ölmeye başlar. Bu iskemi kalpteki elektrisiklel iletimi de bozup aritmilere yol açar. Kalp krizi sırasında ani ölümlerin en sık nedeni ventriküler fibrilasyondur.

İskemi önce endokard altındaki(subendokardiyal) alanda başlar ve 3-6 saat içinde kalp kasının tüm katmanları etkilenir. Bu aşamaya gelmeden tedavi edilebilirse kalpteki hasar azaltılabilir. Amaç en kısa sürede doku beslenmesinin sağlanmasıdır.

image

Kalp krizi önceden tahmin edilebilir mi? Maalesef hayır. Çünkü kalp krizine yol açacak lezyon, genelde önceden semptoma yol açmaz. Çünkü bunların çoğunda kalp krizi öncesi %70’den az darlık vardır. Bu da kalpte iskemi oluşturup ağrıya yol açmaz. Kalp krizi sırasında aniden damar tıkanır. Dolayısıyla koroner damarlarında %70’den az damar tıkanıklığı olanlar ileride kalp krizi geçirme riskine sahiptir. Ayrıca damardaki plağın içinde düz kas hücresi az ve inflamatuar hücre sayısı fazla ise ve kapsül ince ise yırtılma riski artar yani kalp krizi riski yüksektir.

Kalp krizi sabahları daha çok olur. Çünkü sabahları adrenerjik uyarı artar. Bu da plağı zorlar. Yine yoğun stres,deprem ve sel gibi felaketler de adrenerjik sistemi arttırır ve kalp krizi riskini arttırır.

Tanı nasıl konulur? Kanda kalp hasarını gösteren değerlerin yüksek saptanması ve kalpteki iskeminin kanıtlanması ile konulur. Tipik göğüs ağrısının olması, EKG bulguları ve anjiyo yapılması ile iskemi kanıtlamada kullanılan üç yoldur.

Ağrı: Kalp krizindeki göğüs ağrısı; ciddi, ezici, sıkıştırıcı ve baskı hissi şeklinde olur. Ağrı göğüs kemiğinin altında olur ve sol kola yayılabilir. Ağrının şiddetli kademeli olarak artar. Ancak ameliyat sonrası hastalarda, yaşlılarda ve diyabetiklerde kalp krizi geçirirken göğüs ağrısı olmayabilir.

Laboratuvar: Kanda zedelenen hasarlı miyokard hücrelerinin içinden dolaşıma geçen maddeler ölçülür. Bu enzimler 3-6 saatte yükselir. Daha önce yapılan kan tahlilinde normal saptanabilir. Dolayısıyla göğüs ağrısı devam ediyorsa 4 saat sonra tekrar kanda bakılması gereklidir.

EKG: EKG bulgularına göre kalp krizi için en özgül bulgu; komşu iki derivasyonda ST segmentinde 1mm‘den fazla yükselme ve yeni Q dalgaları gözükmesidir.

İki tip kalp krizi çeşidi vardır. Ventrikül duvarının tüm kalınlığıyla nekroza olduğu kalp krizinde EKG’de ST segmentinde yükselme olur ve Q dalgası oluşur. Buna ST segment elevasyonlu miyokard infarktüsünün kısaltması olarak STEMI denir. İkinci tipte subendokardiyal infarktüs vardır. İnfartüs miyokardın tamamında değil üçte bir iç bölümünde gözükür. ST yükselmesi ve Q dalgası yoktur. Buna da non-ST elevasyonlu miyokard infarktüsünün kısaltması olarak NSTEMI denir.

Tedavi hızlı olmalıdır. Özellikle STEMI’da dakikalar çok kıymetlidir. Hasta 120 dakika içinde anjiyo yapılacak bir merkeze gidebilecek durumda ise direkt koroner anjiyo yapılmalıdır. Bu imkan yoksa trombolitik tedavi verilmelidir. Trombolitik tedavinin ilk 30 dakikada verilmesine gayret gösterilmelidir.

(Robbins Temel Patoloji’den istifade edilmiştir)

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here