Diyabet ve Gebelik

0
176

Diyabet ve Gebelik

Gebelik döneminde hormonların etkisiyle insülin direnci gelişebilir. İnsülin direnci üçüncü trimesterde belirgin hale gelir. Gebelikte gelişen insülin direncine gestasyonel diyabet denir. Bu hastalarda gebelik öncesi diyabet yoktur. Gebelik öncesinde diyabetik olan hastalar, ilk tanısını gebelik sırasında alabilmektedir. Bunlara ise pregestasyonel diyabet denir. Diyabet tanısı koymak gebelikte oldukça önemlidir. Çünkü gestasyonel diyabette; üriner sistem enfeksiyonu, piyelonefrit, asemptomatik bakteriüri ve preeklamsi riski artar. Ayrıca fetüse glukoz ve diğer besinlerin taşınması arttığından iri bebek doğabilir. Yenidoğanda ise, hipoglisemi, sarılık, hipokalsemi, polisitemi, respiratuvar distress sendromu ve konjenital malformasyonlar gelişebilir.
Gestasyonel diyabet açısından risk faktörleri; 37 yaşından büyük olmak, VKI’nin 28’den büyük olması, birinci derece akrabada diyabet olması, daha önce düşük yapmak veya iri bebek doğurmaktır. Gebede bunlardan herhangi birisi varsa ilk muayene sırasında açlık kan şekerine ve HbA1C değerine bakılması veya OGTT yapılması önerilmektedir. Bu risk faktörleri yoksa bile genel görüş,  gebeliğin 24-28. haftaları arasında tüm gebelere OGTT yapılmasıdır.

OGTT testi; 50 gram, 75 gram ve 100 gram şeklinde üç farklı şekilde yapılabilir. 50 gram OGTT testinde birinci saat kan şekeri 140’ın üstünde saptanırsa, 100 gram OGTT testi önerilir. Eğer 180’den büyük saptanırsa gestasyonel diyabet kabul edilir.
75 gram OGTT testinde; açlık kan şekeri 92, birinci saat şekeri 180, ikinci saat şekerinin 153’ün üzerinde olması yüksek kabul edilir. Bir değer bile yüksek saptanırsa gestasyonel diyabettir.
100 gram OGTT’de açlık kan şekeri 95, birinci saat kan şekeri 180, ikinci saat 155, üçüncü saat 140’dan düşük olmalıdır. İki yüksek değer varsa tanı konulur.
Gestasyonel diyabette önce diyet ve egzersiz önerilir. Günlük 25-35kcal/kg kadar kalori alınmalıdır. Kilo fazlalığı varsa bu miktar azaltılır. Gebelerin evde kan şekeri takibi yapması gerekmektedir. İki haftalık diyet tedavisine rağmen açlık kan şekeri 105 veya birinci saat tokluk şekeri 140’ın üstünde ise insülin tedavisine başlanmalıdır. Kısa etkili olarak insülin aspart, insülin lispro ve regüler insülin kullanılır. Uzun etkili olarak NPH ve insülin detemir kullanılır. Gebelik boyunca yakın kan basıncı kontrolü, göz muayenesi ve proteinüri takibi gereklidir. Diyabete bağlı retinopati ve nefropati gelişimi gebelikte hızlanabilir.

Tokluk kan şekeri yüksek ise hızlı etkili insülin, açlık şekeri yüksek uzun etkili insülin ile tedaviye başlanır. Başlangıçta günde bir veya iki kez insülin yapılabilir. Bu şekilde kontrol sağlanamayan veya hiperglisemik semptomları olan vakalarda başlangıçtan itibaren bazal-bolus insülin tedavisi uygulanmalıdır.

Gestasyonel diyabet doğumla birklikte sıklıkla düzelir. Ancak hem diğer gebeliklerde tekrarlar hem de doğum sonrası diyabet ve metabolik sendrom gelişme riski artar. Doğum sonrası annenin kan şekerine bakılarak normale geldiğinden emin olunmalıdır. Doğum sonrası kan şekeri yüksekse hemen OGTT yapılmalıdır. Kan şekeri normale geldi ise doğumdan 6-12 hafta sonra, 75 gram OGTT yapılması önerilir. Bu sayede pregestasyonel diyabetliler saptanabilir.

Diyabet ve Gebelik

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here