Demir Eksikliği Anemisi

0
708

kan-anemi

Demir Eksikliği Anemisi

Anemi; eritrosit (kırmızı küre) miktarının ve eritrosit içindeki Hemoglobin (HGB) düzeyinin normalden düşük olmasıdır. Tam kan sayımında bakılan HGB değeri erkeklerde 13,5; bayanlarda 12.5’den daha düşük olduğu zaman anemi var demektir. Eritrositler kemik iliğinde üretilir. Eritrosit ve HGB sentezini bozan durumlarda ya da kanama varlığında anemi gelişebilir.

Anemi geliştiği zaman kanın oksijen taşıma kapasitesi azalacağı için dokulara giden oksijen miktarı azalır ve buna bağlı belirtiler gözükür. Bunlar; güçsüzlük, yorgunluk, çarpıntı ve efor uygularken olan nefes darlığıdır.

Ayrıca bizim dışarıdan fark edebileceğimiz bulgular da vardır. Mesela avuç içi çizgilerdeki pembelik azalıp beyazlaşma olur. Göz kapağının içine bakılınca solukluk saptanır ve cilt rengi beyazlaşır.

Bazen anemi hiçbir bulgu vermeyebilir. Özellikle gençlerde HGB düzeyi çok düşük olsa bile kişi ciddi bir sıkıntı hissetmeyebilir. Çünkü vücut anemiye karşı koruyucu mekanizmalar geliştirmiştir. Bunlardan biri; hemoglobinin oksijene olan affinitesini (bağlanma isteği) azaltıp, dokulara daha fazla oksijen verilmesi sağlanmasıdır.

Depositphotos_2629021_s

Anemi oldukça sık rastlanan bir sağlık problemidir. Erkeklerde %4, bayanlarda %8 oranında saptanır.

Anemi saptandığında tedavi etmek kadar nedenini saptamak da önemlidir. Çünkü aneminin nedeni diyetle alınan vitaminlerdeki eksiklik olabileceği gibi gastrointestinal sistem kaynaklı bir kanser de olabilir.

Aneminin dünyadaki en sık nedeni demir eksikliğidir. Vücudumuzdaki toplam demir miktarı 4g’dır. Günlük olarak diyetimizde 10-20mg demir olmalıdır. Gıdalarla aldığımız demirin yaklaşık %10’u emilir. Vücuttan demir atılımını sağlayan direkt bir yol yoktur. Sadece eski hücreler yenilenirken bir miktar demir kaybı olur. Böylece günlük 1 mg demir kaybedilir.

Demirden zengin besinler; pekmez, buğday,bal kabağı, maydanoz, badem, fındık ,fasulye, mercimek gibi bitkisel kaynaklardır. Bunlardaki demirin çoğu +3 halindedir. Bu ise PH>3 olan ortamda çok az çözünür, yani midenin asidik olduğu (açken) zaman daha iyi emilir. Çay kahve ise bu emilimi azaltır. Eğer demir eksikliğiniz varsa çay ve kahveyi yemekten 2 saat sonra içmeniz faydalı olacaktır.

Demirden zengin diğer bir besin ise kırmızı ettir. Burada ‘hem’ demiri vardır. Bunun emilim oranı, +3 demirden daha iyidir. Demir eksikliğiniz varsa meyve sebze kadar kırmızı et tüketmeniz de gereklidir.

Demir eksikliğinde anemiye bağlı belirtiler ortaya çıkar. Ayrıca ek olarak; saç dökülmesi, saçta ve tırnakta kırılma, tırnak yatağında çökme, dildeki papillalarda kayıp gibi bulgular gözükebilir.

Diyetle yeterince demir alındığı halde demir eksikliği geliştiyse; demir emilimini bozan çölyak hastalığı, atrofik gastrit gibi mide barsak hastalıklarından veya vücuttan kan kaybı yapan durumlardan şüphenilmelidir.

Demir eksikliği tedavisinde diyet yeterli olmadığı zaman ağızdan demir içeren ilaçlar verilmektedir. Bu ilaçların açken alınması ve beraberinde başka ilaç alınmaması önerilir. +2 demir içeren demir ilaçları; +3 içerenlerden daha iyi sonuç vermektedir. Demir tedavisi alırken şişkinlik hazımsızlık olabileceği gibi büyük abdest siyah renge boyanabilir Yan etki geliştiği zaman ilacın tok karna alınması denenebilir.

Demir tedavisinin hedefi; aneminin düzelmesi ve demir depolarının doldurulmasıdır. Ferritin demir deposunu gösteren bir kan testidir. Anemi düzelip demir depoları yeterince dolduktan sonra demir tedavisi kesilebilir.

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here