Allerji ve Ürtiker

1
418
dandelions

Allerji ve Ürtiker

Allerjenler, protein yapısındaki maddelerdir. Bunlar; duyarlı (atopik) kişilerde, immünglobulin E (IgE) tipi antikorların uyarılmasına yol açarlar. Atopisi olanlarda; çevresel allerjenlerle karşılaşınca, yüksek miktarda IgE sentezi olur.  Sağlıklı bireyler ise aynı allerjene daha çok, IgM ve IgG yanıtı oluştururlar. Çok az miktarda IgE oluşurlar. IgE’nin, parazitlerin ölmesine faydalı etkileri olsa da buradaki etkileri vücuda zararlı olmaktadır.
Sentezlenecek IgE miktarı, T helper 2 hücresi(Th2)  miktarına bağlıdır. Th2, sentezlenen immünglobulinlerin IgE şeklinde olmasını uyarmaktadır. IgE, mast hücresini duyarlı hale getirir. Mast hücresinde, antijen ikinci kez girince tanımasını sağlayacak hafıza oluşturur. Mast hücresi veya bazofil uyarılınca bazı mediatörler salgılarlar. Bu mediatörler; damarlarda genişleme, damar dışına kan ve hücre çıkısı, akciğer bronşlarında kasılma, sindirim sisteminde hızlanma, vücutta lokal inflamasyon ve doku hasarına yol açarlar.

Definition_Allergy2

En sık gözlenen allerjik rahatsızlıklar; mevsimsel allerjik rinokonjuktivit, astım, anaflaksi, ürtiker, anjioödem, atopik dermatid ve besin allerjisidir.

Allerjiye yol açan en sık nedenler şunlardır: besinler, böcek ısırığı, ilaçlar(penisilinler, sülfonamidler, kas gevşeticiler, diüretiler ve NSAID), lateks alerjisi, kan nakli, radyokontrast maddeler, soğuk, sıcak ve egzersizdir.

Yer fıstığı, kuruyemişler, balık, süt ve yumurta besin alerjisine neden olan en sık besinlerdir. Besinler, bağırsaktaki mast hücrelerinden mediatör sentezine yol açarlar. Böylece, bağırsak hareketleri artar, sıvı sentezi artar, kusma ve ishal gözlenir. Sıklıkla ürtiker de oluşur.

Ürtiker; vücudun herhangi bir yerinde, ortaya çıkabilen sık gözüken allerjik bir hastalıktır. Bir kişide yaşam boyu gelişme riski %20’dir. Mast hücreleri tüm vücutta özellikle de subkutan dokuda bulunur. Mast hücresi aktive olunca histamin sentezler. Böylece; ciltten kabarık, üzeri düz, keskin sınırlı, oval şekilli, kaşıntılı ve kızarık lezyonlar oluşur. Lezyonlar hızlı bir şekilde başlar ve antijen kandan uzaklaştıktan sonra, genelde 24 saat içinde düzelir. Ciltteki lezyonlar, 24 saati geçiyorsa ciltten biyopsi alınması önerilir. Çünkü, ürtikeryal vaskülit olabilir.

Allerjik rinit; nazal mukoza ve konjuktivalarda hava yoluyla gelen allerjenlere karşı gelişen, hipersensitivite reaksiyondur. Görülme sıklığı %10-20’dir ve genetik geçişi vardır. Bu reaksiyona bağlı olarak burun ve gözlerde belirtiler oluşur. Burun ve damakta kaşıntı, burun akıntısı, hapşırık, gözde yanma ve burun tıkanıklığı olur. Allerjenlerin, bazofil ve mast hücrelerini yeterince uyarabilmeleri için 3-4 kez allerjene maruziyeti gereklidir. Dolayısıyla allerji semptomlarının gelişmesi için 3-4 mevsim aynı polenlere maruziyet gereklidir.

Dermografizm; fiziksel ürtiker nedenidir. Deriye küçük bir kalem darbesiyle yazı yazılabilmesidir.

Tanı semptomlar ve allerjene maruz kalma öyküsü ile konulur. Ayrıca, serumda triptaz ve 24 saat idrarda histamin düzeyi bakılabilir. Total ve spesifik IgE miktarı ölçülebilir. Total IgE düzeyi normalken tek bir antijene ait (spesifik) IgE artmış olabilir. Bu yüzden spesifik IgE testi daha anlamlıdır. Ayrıca, ciltte yapılan allerji testleri ile gıda ve ilaçlardan anaflaksiye neden olanlar saptanabilir.

 

10_c7724e97ddcc4b04fe68964c7be5656c

Prick(delme) testiyle, belirli bir allerjene karşı hassasiyet olup olmadığı değerlendirilebilir. Deriye küçük bir çizik açılır ve içine  az miktarda allerjen içeren sıvı konulur. 15 dakika sonra deri cevabı değerlendirilir. Eritem ve kızarıklık varlığı allerji varlığını gösterir. Test öncesi  antihistaminik alınırsa sonuç hatalı olabilir.

Unutulmamalıdır ki; sadece IgE yüksekliği var ancak semptomlar yoksa o etkene karşı allerji yoktur. Sadece duyarlılık durumu yani atopi vardır. Bu kişiler, allerjene karşılanşınca reaksiyon vermezler.

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here